طه پخش > سلامت و بهداشت > چگونه یبوست نوزاد را درمان کنیم؟

چگونه یبوست نوزاد را درمان کنیم؟

یبوست مشکلی رایج در نوزاد است و علائم اولیه آن شامل حرکات نامنظم روده یا مدفوع تیره رنگ و خشک و سفت می باشد

یبوست نوزاد، علائم یبوست

یبوست نوزادمان را چگونه درمان کنیم؟

در طی هفته اول دوران نوزادی مدفوع شل و زردرنگ است و مانند خردل زردرنگ با دانه های کوچک به نظر می رسد. در هفته اول، نوزاد در هر روز 8 تا 10 بار مدفوع شل می کند که در بیشتر نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می شوند، بعد از هفته اول تا هفته چهارم تعداد آن به 4 بار در روز کاهش می یابد.

نوزادانی که شیرخشک می خورند تا قبل از شروع خوردن غذاهای جامد، تعداد دفعشان کمتر است و مدفوعشان نیز تغییر چندانی نمی کند، زیرا ترکیب شیرخشک بر خلاف شیر مادر، تغییری نمی کند.

مدفوع نوزادانی که شیرخشک می خورند، زردرنگ یا قهوه ای مایل به زرد است و کمی سفت تر از مدفوع نوزادانی است که شیر مادرشان را می خورند.

یبوست نوزاد چیست؟
- یبوست مشکلی رایج در نوزاد است و علائم اولیه آن شامل حرکات نامنظم روده یا مدفوع تیره رنگ و خشک و سفت می باشد. فاکتورهای زیادی باعث یبوست می شود. اما برخی فاکتورهای اصلی شامل تغییر رژیم غذایی، مقدار نامناسب فیبر در غذا و کم آبی بدن می باشد. یبوست مشکلی موقتی است و قابل درمان است.

- نوزاد خود را به خوردن میوه ها و سبزیجات سرشار از فیبر و مقدار کافی آب و مایعات تشویق کنید. با تغییر رژیم غذایی می توانید مشکل یبوست را حل کنید.

رفع یبوست کودکان و مهمترین دلایل آن
- هنگامی که مدفوع نوزاد سفت می شود نشانه یبوست است. مدفوع نرم و آبکی نشانه یبوست نیست. گریه در هنگام دفع، دل درد، کاهش اشتها و خون دماغ نشانه یبوست در نوزاد می باشد.

رنگ قهوه ای مایل به زرد ، زرد ، سبز یا قهوه ای برای مدفوع هر نوزادی طبیعی است. از 4 تا 8 هفتگی، تعداد دفع به یک بار در روز کاهش می یابد که این مقدار برای نوزادان شیرخشکی اغلب ثابت است، ولی بیشتر نوزادان شیرمادرخوار ممکن است کمتر از این تعداد ( حتی سه روز یک بار) هم مدفوع کنند.

دلایل یبوست نوزاد چیست؟

مایعات نامناسب:
آیا نوزاد به قدر کافی مایعات مصرف می کند؟ آیا روزی شش بار یا کمتر خیس می کند؟ اگر جواب شما مثبت است، نوزاد به قدر کافی آب دریافت نمی کند. مقدار مایعات ناکافی باعث یبوست می شود. نوزاد شیرخوار تا زمانی که غذاهای جامد مصرف نمی کند، به مایعات اضافی نیاز ندارد. هنگامی که شیر خشک یا غذاهای جامد به نوزاد می دهید باید مقدار مایعات را افزایش دهید. آب یا مایعات دیگر باعث هضم راحت تر غذا می شود و از کم آبی بدن جلوگیری می کند. مقدار آب بستگی به آب و هوا دارد. اگر در محیط گرمسیر زندگی می کنید، باید مایعات بیشتری به نوزاد بدهید.

شیر خشک:
هنگامی که شیر خشک برای نوزاد تهیه می کنید، سعی کنید مقدار مناسب آب به شیر خشک بیفزایید. شیر خشک غلیظ تهیه نکنید. شیر خشک غلیظ باعث سخت شدن هضم و باعث یبوست می شود.

تغییر شیر خشک:
تغییر شیر خشک یا استفاده از شیر گاو باعث یبوست می شود. در برخی موارد، مدفوع سفت می شود ولی در برخی موارد مدفوع شل می شود. تا زمانی که نوزاد از شیر خشک استفاده می کند، احتمال دارد این مشکل طولانی مدت یا کوتاه باشد. برخی برندهای شیر خشک باعث یبوست می شوند. اگر یبوست ادامه یافت، سعی کنید به نوزاد شیر خشک ندهید.

غذاهای جدید:
احتمال دارد با تجربه غذاهای جدید، نوزاد دچار یبوست شود. معده نوزاد نمی تواند غذاهای دیگر غیر از شیر مادر را هضم کند. سعی کنید غذاهای جدید را کم کم به نوزاد معرفی کنید تا با آن ها کنار بیاید.

یبوست نه تنهای وضعیتی آزاردهنده و دردناک برای بزرگسالان بلکه برای نوزادان نیز هست. در زمان یبوست نوزاد تماشای گریه و رنج کشیدن کودک دلبندتان از این ناخوشی بسیار دشوار است. اضافه کردن غذای جامد به رژیم نوزاد، حساسیت یا عدم تحمل پروتئین شیر، مصرف زیاد محصولات لبنی توسط مادر شیرده، شیرخشک، و کم‌آبی برخی از دلایل اصلی یبوست نوزاد هستند

درمان اسهال نوزاد با شیر مادر
شکم برآمده، درد شدید شکم، ناراحتی یا گریه قبل از دفع، مدفوع خشک و گلوله‌مانند، و اجابت مزاج کمتر از ۳ بار در هفته از نشانه‌های یبوست نوزاد شما هستند. شما نمی‌توانید درمان‌های یبوست در بزرگسالان را برای نوزادان به کار بگیرید زیرا برخی از این درمان‌ها می توانند بر سلامت نوزاد تاثیر معکوس داشته باشند. قبل از انتخاب هر گونه درمان خانگی حتما سن کودک‌تان را در نظر بگیرید. در این نوشتار با موثرترین راه های درمان یبوست نوزاد آشنا خواهید شد.

فیبر کم:
فیبر در میوه، سبزیجات و حبوبات وجود دارد. هنگامی که نوزاد شیر مادر(راههای طبیعی افزایش شیر مادران شیرده) و شیر خشک می خورد، بدنش فیبر کافی دریافت نمی کند بنابراین دچار یبوست می شود.

قرص:
برخی داروها باعث یبوست می شوند. این داروها شامل آنتی بیوتیک ها، مسکن ها، مکمل های آهن (علائم و درمان کم خونی ) و آنتی اسیدهای حاوی آلومینیوم می باشد.

تغییر روزمرگی:
تغییر روزمرگی مانند مسافرت، آب و هوای گرم و استرس باعث تغییر حرکات روده می شود. در این موارد، نوزاد از یبوست رنج می برد.

آلرژی به شیر گاو:
برخی نوزادان نمی توانند شیر گاو یا برخی لبنیات دیگر را هضم کنند بنابراین باعث یبوست می شود.

سابقه خانوادگی:
نوزادانی که سابقه خانوادگی یبوست (برای درمان یبوست چه بخوریم ) دارند، از این مشکل بیشتر رنج می برند. این مسئله به خاطر فاکتورهای محیطی و ژنتیکی می باشد.

شرایط پزشکی:
یبوست به خاطر مشکلات هضم غذا می باشد. برخی مشکلات دیگر نیز مانند دیابت، پرکاری تیروئید، سندروم دان و مشکلات عصبی باعث یبوست می شود.

یبوست نوزاد، درمان یبوست کودک
اگر نوزادی که شیرخشک می خورد تا 4 روز مدفوع نکرد و نیز نوزادی که شیرمادر می خورد تا 7 روز مدفوع نکرد، بایستی هر چه سریع تر او را نزدیک متخصص اطفال ببرید، مخصوصاً اگر دیدید نوزاد درد هم دارد. گفته می شود حتی اگر نوزاد شیرمادرخوار 8 روز یک بار مدفوع کند طبیعی است، زیرا شیرمادر، ماده شگفت انگیزی است که مواد باقیمانده و زائد آن بسیار کم است، به شرطی که مدفوع سفت و خشک نباش.

نوزاد برای عمل دفع بع خودش فشار می آورد. در این مواقع کودک را از زمین بلند کنید تا سنگینی بدنش رو به پایین باشد و زانوهایش را به طرف سینه اش برده، آنجا نگه دارید تا حالت چمباتمه پیدا کند (مثل حالت مدفوع کردن) . اگر نوزاد هنگام زور دادن گریه کرد، نشان دهنده یبوست است.

شدت یبوست بستگی به سن و رژیم غذایی نوزاد دارد. مدفوع مدت بیشتری در روده می ماند و آب بیشتری از مدفوع جذب بدن می شود. در این مواقع مدفوع خیلی خشک می شود و خروج آن از روده همراه با درد است.

اگر مدفوع نوزادی که هنوز غذای جامد نمی خورد ، سفت باشد یا بوی زننده ای بدهد، دو احتمال وجود دارد:

علائم یبوست نوزادان
در صورتی که حرکات روده سه بار کمتر در هفته باشد
درد در هنگام دفع مدفوع
سفتی و خشکی مدفوع
حالت تهوع
شکم درد

روش های رفع سریع یبوست
خون در سطح مدفوع خشک
کاهش اشتها (برای چاق شدن چه باید کرد)
عفونت مجاری ادراری (نام آنتی بیوتیک برای عفونت ادراری)
استفراغ
خیس کردن یا بی اختیاری ادرار (دلایل و درمان های خانگی شب ادراری در کودکان)
حرکات دردناک روده

- بایستی آب و مایعات بیشتری بنوشد(خصوصاً در هوای گرم).
- نشانه ای از یک بیماری است.

چگونه می توان یبوست را در نوزاد درمان کرد؟
پزشک براساس شدت بیماری، روش درمان را تعیین می کند:

- مکمل های فیبر:
اگر نوزاد مقدار کافی فیبر در رژیم غذایی ندارد، پزشک مکمل های فیبر تجویز می کند. نوزاد باید همیشه مقدار کافی مایعات دریافت کند. مطابق با سن و وزن نوزاد (جدول قد و وزن کودکان)، پزشک مقدار مناسبی مکمل تجویز می کند.

- نرم کننده های مدفوع:
برخی نرم کننده مدفوع مانند گلیسیرین باعث نرم شدن مدفوع نوزاد و کاهش حرکات روده می شود.

- ملین:
هنگامی که نوزاد از یبوست شدید رنج می برد، پزشک ملین تجویز می کند. تجمع مواد در رکتوم باعث درد شکم و انسداد روده می شود. ملین از انسداد جلوگیری می کند. برخی ملین ها شامل روغن های معدنی و پلی اتیلن گلیکل می باشد.

- طب سوزنی:
طب سوزنی یبوست نوزاد را درمان می کند. درمان شامل داخل کردن سوزن های نازک به قسمت های مختلف بدن نوزاد می باشد. این درمان باعث می شود درد شکم نوزاد از بین برود.

نکات مهم درباره یبوست نوزاد
سعی کنید همیشه نوزاد به مقدار کافی آب بنوشد.
زمان دستشویی رفتن نوزاد منظم باشد.
پیش از دادن میوه هایی مانند سیب، انگور، گلابی یا آلو، آن ها را با آب رقیق کنید.
اگر نوزاد نمی تواند محصولات لبنی یا شیر هضم کند، این غذاها را از رژیم او حذف کنید.
سعی کنید نوزاد را ورزش دهید. حرکات چرخشی پا یا ماساژ شکم نوزاد باعث حرکات روده می شود. فعالیت های فیزیکی در امور روزانه قرار دهید. فعالیت های روزانه باعث کنترل سیستم گوارشی می شود.

علائم مهم اسهال در نوزادان
شیر گاو به نوزاد ندهید. زیرا نوزاد نمی تواند شیر گاو را هضم کند. سعی کنید شیر سویا به نوزاد بدهید.
با تغییر شیر خشک، از شیر خشک های کم آهن استفاده نکنید. این شیر خشک بر یبوست تاثیری نمی گذارد بلکه بر رشد نوزاد تاثیر می گذارد.
موز، محصولات لبنی، نان سفید، سیب زمینی و پاستا به نوزادی که یبوست دارد ندهید. بهتر است در رژیم غذایی نوزاد، غذاهای سرشار از فیبر قرار دهید.

سایر درمان های طبیعی برای یبوست نوزاد
یبوست باعث ناراحتی نوزاد می شود. مصرف غذاهای خشک، کم آبی بدن نوزاد، محصولات سرشار از لبنیات و شیر خشک باعث کم آبی بدن نوزاد می شود. پیش از استفاده از روش های طبیعی برای درمان یبوست، به سن نوزاد توجه کنید

جلوگیری از یبوست نوزاد
از راه های زیر برای جلوگیری از یبوست نوزاد استفاده کنید:
غذاهای سرشار از فیبر مانند میوه های تازه، سبزیجات، حبوبات و موز در رژیم غذایی نوزاد استفاده کنید. از غذاهای سرشار از فیبر در رژیم غذایی برای جلوگیری از یبوست و نفخ استفاده کنید.

نوشیدنی هایی مانند آب و آب میوه و سوپ به نوزاد بدهید. مایعات باعث هضم راحت تر غدا می شود و از یبوست جلوگیری می کند.
نوزاد هفت ماهه و یا هشت ماهگی نوزاد، برخی حرکات فیزیکی را در زندگی روزمره او قرار دهید. پیاده روی آرام یا چهاردست و پا کردن باعث طبیعی شدن حرکات روده می شود. سعی کنید زمان دستشویی رفتن نوزاد منظم باشد.

چند راه برای درمان یبوست در کودکان و نوزادان
- نوزادان را در فواصل استاندارد شیر بدهید تا مواد غذایی در روده به خوبی هضم شود.

- غیر از مواد غذایی روزانه، شیر، غلات سبوس دار و آبمیوه­های تازه را در رژیم غذایی روزانه کودک تان قرار دهید.
- به مقدار کافی به او آب بدهید.

- در نوزادان بالای 5 تا 6ماه از آبمیوهایی مثل سیب و گلابی استفاده کنید. البته با دستور پزشک و به اندازه کم.
- از غذاهای پرفیبر مثل انواع لوبیا نخود سبز، زرد آلو، آلو و اسفناج استفاده کنید.

- شکم نوزادتان را به آرامی ماساژ دهید.
- در نوزادان بالای 6 ماه زیر نظر پزشک می­توانید از شیاف­های گلیسرین برای نرم کردن مدفوع استفاده کنید.

منابع: نمناک و تبیان

مطالب مرتبط