چگونه از سرطان روده بزرگ پیشگیری کنیم؟

رضا صادق زاده

غربالگری بهترین راه جلوگیری از مرگ و میر به دلیل سرطان روده بزرگ است

سرطان روده بزرگ

عوامل موثر در جلوگیری از ابتلا به سرطان روده بزرگ

از مهمترین عوامل جلوگیری از ابتلا به سرطان روده ، رژیم غذایی پرفیبر و انجام تمرینات ورزشی است. شما می توانید روزانه با چند دقیقه بالا و پایین پریدن ، از پله ها بالا و پایین رفتن یا هفته ای 3 بار پیاده روی به سلامتی روده های خود کمک کنید .

نکته بسیارمهم دیگر، خوردن میوه و سبزی است. برای سلامتی روده ها لازم نیست که حتما سبزی و میوه خام مصرف نمایید، بلکه آنها می توانند به شکل پخته، خشک شده و یا فریز شده باشند. البته عمل پختن باید در حداقل زمان ممکن و با آب و حرارت کم انجام شود. سبزیجات برگ سبز، مانند اسفناج، کلم و کاهو نیز بسیار مفید هستند. در آخر به خاطر داشته باشیم که اکثر سرطان های روده در مراحل اولیه، تشخیص داده شود تا 90 درصد قابل درمان است.

مواد غذایی که با سرطان ریه مبارزه می کند!
می توان با انجام تست های غربالگری مخصوص سرطان روده بزرگ (تست هایی نظیر کولونوسکوپی، تست خون نهفته در مدفوع، سیگموئیدوسکوپی)، سرطان را در مراحل اولیه تشخیص داد و جلوی پیشرفت آن را گرفت. غربالگری بهترین راه جلوگیری از مرگ و میر به دلیل سرطان روده بزرگ است.

روده بزرگ از اعضای دستگاه گوارش است که از آپاندیس شروع شده و به راست روده یا رکتوم ختم می شود و به شکل یک علامت سوال بزرگ روده کوچک را احاطه می کند. وقتی ما غذا می خوریم، مواد مغذی و مفید قبل از رسیدن به روده بزرگ جذب شده و مابقی به عنوان مواد زائد وارد روده بزرگ شده و در آنجا تخمیر و سرانجام دفع می شوند. هر چه این مواد بیشتر در روده بزرگ بمانند، آب بیشتری از دست داده و دفع آنها سخت تر می شود.

سرطان روده و پیشگیری از آن با رژیم غذایی
فیبرها : رژیم غذایی غنی از فیبر در كاهش خطر سرطان ها به خصوص سرطان روده نقش دارد. رژیم های گیاهی كم كالری، پرفیبر، غنی از حبوبات، غلات كامل، سبزی ها و میوه ها، خطر بروز سرطان ها را كاهش می دهند. فیبرها، با افزایش سرعت انتقال مواد غذایی از روده بزرگ باعث می شوند، باكتری های روده فرصت كمتری برای تولید مواد سرطان زا از آن ها داشته باشند، همچنین دیواره روده برای مدت طولانی در معرض مواد سرطان زا قرار نگیرند. احتمال داده می شود كه فیبر مواد غذایی، تركیب شیمیایی مواد تولید شده توسط باكتری های روده را تغییر داده و خاصیت سرطان زایی آن ها را كاهش دهد.

فیبرها ممكن است به عنوان ماده ضد سرطان زا با باقیمانده اسیدهای صفراوی كه ممكن است در مقادیر زیاد سرطان زا باشند، تركیب شده و اثر آن ها را خنثی نمایند. فیبرها تركیباتی هستند كه در دیواره سلول های گیاهان مثل سبزی ها، میوه ها، سبوس، غلات كامل، حبوبات، مغزها یافت می شوند. با دریافـت كافــی و متناسبــی از گروه غلات، میوه ها و سبزی ها می تواند از بروز بسیاری از سرطان ها پیشگیری كرد. توصیه می شود روزانه 400 گرم یا 5 بار در روز میوه ها و سبزی ها مصرف شوند.

سرطان روده بزرگ، سومین سرطان شایع در دنیا بوده و دومین سرطان کشنده پس از سرطان ریه محسوب می شود. مرگ ناشی از این سرطان 11 درصد مرگ و میر ناشی از کل سرطان ها است. اما خوشبختانه اگر این سرطان زود شناخته شود، یکی از قابل درمان ترین سرطان ها است. سرطان روده معمولا با ایجاد برآمدگی هایی به نام پولیپ در دیواره روده به وجود می آید. پولیپ ها خیلی شایع هستند، ولی بیشتر آنها به سرطان تبدیل نمی شوند ، حتی اگر پولیپ های مشکوک زود تشخیص داده شوند، قابل درمان هستند.

پیشگیری از سرطان با میوه ها و سبزیجات
سبزیجات و میوه ها نیز از جمله موادغذایی هستند که نقش پیشگیری کننده آنها از سرطان روده بزرگ تقریباً به اثبات رسیده است.
سال 1997، دلایل قانع کننده ای مبنی بر اثرات محافظتی میوه ها و سبزیجات در برابر سرطان های مجرای بلعی، معده، شش، روده بزرگ و راست روده ارایه شد.

پیشگیری از سرطان با خواص اسفناج
سرطان روده قابل پیشگیری است و می توان با از بین بردن پولیپ های پیش سرطانی روده، جلوی بدخیم شدن آنها و بروز سرطان را گرفت

البته اگرچه برخی از محققان در سال 2003 به این نتیجه رسیدند که در خصوص اثرات پیشگیرانه میوه و سبزیجات روی سرطان های دهان، حلق، مری، معده، روده، راست روده، حنجره، شش، تخمدان، مثانه و کلیه، شواهد چندان محکمی در دست ندارند، دیگر محققان نشان دادند که انواع کلم ها و سبزیجات برگدار در جلوگیری از سرطان روده به ویژه در زن ها موثر هستند، چراکه این سبزی ها عمدتا حاوی گروه خاصی از مواد متابولیت (اجزاء فعال در سوخت و ساز) گلوکوسینولیت هستند و در برابر سرطان روده بزرگ و همچنین معده و شش، اثرات محافظتی دارند.

آیا چاقی باعث افزایش بروز سرطان ها می شود؟
بنابر مطالعات، ارتباط مثبتی بین شیوع بروز انواع سرطان ها و چاقی به خصوص در مورد سرطان سینه مشاهده شده است.
در افراد با نمایه توده بدنی بیش از 30 خطر مرگ و میر ناشی از تمام عوامل ذكر شده، افزایش می یابد.

آیا ورزش در پیشگیری از سرطان ها نقش دارد؟
عدم تحرك كافی و ورزش نیز یك عامل خطر برای انواع سرطان ها محسوب می شود. ورزش می تواند در پیشگیری از انواع سرطان ها به خصوص سرطان سینه، دستگاه تناسلی و كلیه اثر مطلوبی داشته باشد. ورزش با سرعت بخشیدن به انتقال مواد غذایی از روده، ممانعت از ترشح هورمون های جنسی و كاهش ذخایر سلول های چربی از سرطان ها پیشگیری می كنند (مقادیر زیاد هورمون های مردانه می توانند به تركیبات سمی تبدیل شوند).

کلسیم و ویتامین D
مصرف کلسیم تاثیر پیش گیرنده متوسطی بر سرطان روده بزرگ از خود نشان می دهد.
نتایج مطالعات مختلف در مورد نقش کلسیم و ویتامین D در کاهش خطر این سرطان ضد و نقیض است.
پیشنهاد شده که کلسیم به دلیل متصل شدن به اسیدهای صفراوی و اسیدهای چرب آزاد و تشکیل ترکیبات نامحلول، اثر سرطان زایی این مواد را کاهش می دهد.

خطرات اسهال خونی و التهاب روده
همچنین ممکن است کلسیم از طریق کاهش تکثیر سلولی و افزایش مرگ برنامه ریزی شده سلولها، اثرات ضدسرطانی خود را نشان دهد.
ویتامین D نیز از طریق کاهش تکثیر سلولی و افزایش تمایز سلول ها و مرگ برنامه ریزی شده آنها می تواند اثرات ضد سرطانی داشته باشد.

سرطان روده بزرگ قابل پیشگیری است
در کل باید به این نکته اشاره کرد که سرطان روده قابل پیشگیری است و می توان با از بین بردن پولیپ های پیش سرطانی روده، جلوی بدخیم شدن آنها و بروز سرطان را گرفت.

همانطور که گفته شد می توان با انجام تست های غربالگری مخصوص سرطان روده بزرگ (تست هایی نظیر کولونوسکوپی، تست خون نهفته در مدفوع، سیگموئیدوسکوپی)، سرطان را در مراحل اولیه تشخیص داد و جلوی پیشرفت آن را گرفت. غربالگری بهترین راه جلوگیری از مرگ و میر به دلیل سرطان روده بزرگ است.

آزمایش های غربالگری سرطان روده بزرگ
کولونوسکوپی: تست رایج در بزرگسالان است که برای بررسی پولیپ هایی که احتمالا سرطانی شدند، به کار می رود. این نوع پولیپ ها معمولا غیر سرطانی هستند، اما نیاز به آزمایش و بررسی دارند تا مطمئن شویم که بدخیم نشده اند.

در اغلب موارد هیچ نوع علایمی مبنی بر سرطانی بودن پولیپ ها به دست نمی آید. اگر سابقه سرطان روده بزرگ در خانواده شما وجود داشته باشد، پزشک توصیه می کند که این تست غربالگری را هر ساله انجام دهید.

تست نمونه مدفوع: اگر در مدفوع فردی خون وجود داشته باشد، پزشک حتما به فرد توصیه می کند تا تست نمونه مدفوع را انجام دهد. دلایل متعددی برای خونی شدن مدفوع وجود دارد. وجود خون در مدفوع می تواند نشان دهنده ابتلا به سرطان روده بزرگ باشد.
تست اشعه ایکس: برای تشخیص سرطان روده بزرگ ممکن است تست اشعهx انجام گیرد. ماده حاجب وارد بدن فرد می شود. اگر هر گونه ناهنجاری در این تست دیده شود، تست کولونوسکوپی داده می شود تا هرگونه پولیپ سرطانی را بررسی کند.

بیوپسی: اگر بافت روده بزرگ مشکوک به سرطان باشد، نمونه برداری یا بیوپسی انجام می گیرد. این نمونه برداری تعیین خواهد کرد که آیا سلول غیر طبیعی در روده وجود دارد یا نه.

علایم شایع سرطان روده بزرگ
متاسفانه بیمارانی که در مراحل اولیه سرطان روده بزرگ هستند، هیچگونه علامت نگران کننده و مشهودی را مبنی بر سرطانی بودن روده ندارند، به همین دلیل است که بر انجام تست غربالگری تاکید می شود.

هرچه پولیپ هایی که منجر به سرطان می شوند، بزرگتر شوند، علایم آشکارتر می شوند، علایمی مانند:
– مدفوع خونی
– خونریزی میکروسکوپی که می تواند منجر به کم خونی و پایین آمدن گلبول های قرمز خون شود
درد شکم
– تغییر عادات دفع و اجابت مزاج
کاهش وزن بدون دلیل

با مصرف ماست از بیماری های روده پیشگیری کنید
متاسفانه بیمارانی که در مراحل اولیه سرطان روده بزرگ هستند، هیچگونه علامت نگران کننده و مشهودی را مبنی بر سرطانی بودن روده ندارند، به همین دلیل است که بر انجام تست غربالگری تاکید می شود

منابع: تبیان و hidoctor.ir و drdarman.ir

مطالب مرتبط