ماست پرچرب برای سلامتی خطرناک است

رضا صادق زاده

ماست خامه ای یا ماستی با 7 درصد چربی برای فردی که 2 قاشق در روز می خورد چندان مضر نباشد، اما مطمئناً برای افرادی که با هر وعده غذایی دو کاسه ماست می خورند بسیار خطرناک است

خطرات ماست پرچرب

ماست پرچرب برای سلامتی خطر دارد

ترشی و شیرینی ماست نشان دهنده ی کیفیت آن نیست. معمولاً نگهداری آن در مدت طولانی یا خارج یخچال منجر به ترش شدن آن می شود. بد نیست بدانید ترشی ماست از نظر تغذیه ای به جذب کلسیم کمک می کند

همانطور که می دانید هر گرم چربی 9 کیلو کالری انرژی دارد و بعلاوه چربی موجود در لبنیات از نوع اشباع و حاوی کلسترول است و چربی بالا در ماست جذب کلسیم و املاح موجود در آن را کاهش می دهد.

عوارض مصرف ماست پرچرب
پایه اصلی تمام ماست ها، شیر است. اما عاملی که موجب تفاوت میان انواع ماست ها می شود درصد چربی شیر به کار رفته در آن هاست.
معمولاً ماست هایی با چربی بالای 5 / 2 درصد، پرچرب محسوب می شوند. این چربی از نوع اشباع و حاوی مقداری کلسترول است و به اندازه چربی گوشت قرمز، پیه و دنبه برای بدن زیان دارد.

چربی این محصولات در بدن اثر مستقیم بر رگ های قلب داشته و در طولانی مدت با ایجاد فشار خون بالا و رسوب چربی در دیواره رگ ها موجب تنگ شدن رگ های اصلی قلب و تصلب شرایین می شود.

این خطر زمانی تشدید می شود که بدن بدون تحرک باشد. البته شاید ماست خامه ای یا ماستی با 7 درصد چربی برای فردی که 2 قاشق ماست در روز می خورد چندان مضر نباشد، اما مطمئناً برای افرادی که با هر وعده غذایی دو کاسه ماست می خورند بسیار خطرناک است. از طرف دیگر ممکن است یک فرد روستایی که تحرک بدنی بالایی دارد با مصرف ماست پرچرب دچار مشکل نشود، اما به طور قطع افراد شهرنشینی که تحرک بدنی کمی دارند با مصرف محصولات پرچرب به مشکل برمی خورند.

ماست چکیده یا کیسه ای
ماست چکیده با آبگیری ماست معمولی به دست می آید. هر چقدر آب این ماست کمتر باشد بر میزان پروتئین، چربی و ویتامین های محلول در چربی آن افزوده می شود. اما به دلیل خروج آب ماست از میزان ویتامین های محلول در آب چون ویتامین های گروه B خصوصاً ویتامین B2 و مقداری از پروتئین های محلول آن کاسته می شود و برعکس کالری آن افزایش می یابد. این ماست می تواند چاق کننده باشد و منبع اسیدهای چرب اشباع است.

خواص انواع ماست و روش تهیه فرآورده های ماست
نصف لیوان ماست چکیده حدوداً معادل یک لیوان ماست معمولی است و افرادی که مبتلا به مشکلات گوارشی از جمله عدم تحمل لاکتوز هستند یا نمی توانند در یک وعده حجم زیادی غذا مصرف کنند، بهتر است مقدار کمی از این ماست را به همراه غذا میل کنند.

ارزش تغذیه ای ماست پرچرب
معمولاً کلسیم و پروتئین ماست ها از خواص مهم تغذیه ای آن ها محسوب می شود که کلسیم آن با چربی نسبت عکس دارد، یعنی هرچه چربی لبنیات بیشتر باشد، کلسیم آن کمتر می شود.

معمولاً ماست های پرچرب سرشار از ویتامین های محلول در چربی چون ویتامین E، D و A بوده و از نظر طعم با ماست های کم چرب تفاوت چندانی ندارند. مصرف این نوع ماست ها برای افراد بسیار لاغر، کودکانی که دچار سوءتغذیه یا سوء جذب هستند و افرادی که بیماری های سخت و کاهنده وزن دارند، مناسب است، اما افرادی که چاق هستند یا چربی خون بالایی دارند و البته افراد سالم و بالغ باید محصولاتی با 5 / 1 تا 2 درصد چربی استفاده کنند.

بد نیست بدانید استفاده از دخانیات و سابقه ژنتیکی در بیماری های قلب و عروق از جمله مواردی هستند که در کنار استفاده از لبنیات پرچرب می توانند به تشدید عوارض ناشی از مصرف این نوع محصولات بینجامد.

انتخاب و نگهداری ماست
توضیحات دکتر ناهید آریائیان؛ متخصص تغذیه درباره انواع ماست, بهداشت ماست و آب انداختن ماست.

این روزها ماست هایی با 7 درصد یا 15 درصد چربی در بازار وجود دارد که چربی بسیار بالایی دارند.» وی ادامه می دهد: «نکته دیگر این است که میزان مصرف روزانه لبنیات در هر فرد چقدر است.»

ممکن است یک کشاورز روستایی که تحرک بدنی بالایی دارد با ماست پرچرب دچار مشکل زیادی نشود، هرچند بیماری های قلبی عروقی در روستاها نیز آمار بالایی دارد اما به طور قطع کسی که تحرک بدنی کمی دارد، با چنین چربی به مشکل بر می خورد.

ماست کم چرب یا پرچرب
همانطور که می دانید هر گرم چربی 9 کیلو کالری انرژی دارد و بعلاوه چربی موجود در لبنیات از نوع اشباع و حاوی کلسترول است. بنابراین برای پیشگیری و درمان چاقی و افزایش چربی های خون و در نتیجه کاهش خطر بیماری های قلبی – عروقی معمولاً لبنیات و ماست کم چربی توصیه می شود. از طرفی دیگر چربی بالا در ماست جذب کلسیم و املاح موجود در آن را کاهش می دهد

ماست چکیده کم چرب هم چاق کننده است؟
بنابراین مصرف نوع کم چرب باعث افزایش جذب کلسیم دریافتی می گردد. البته ممکن است در بعضی از شرایط مانند افراد کم وزنی که دارای چربی خون بالا (کلسترول و تری گلیسیرید خون بالا) و سایر فاکتورهای خطر نمی باشند، به تشخیص متخصص تغذیه یا پزشک مربوطه توصیه گردد. ولی معمولاً سعی می شود، افزایش کالری دریافتی از طریق چربی های مفید تر تامین شود.

ترش شدن ماست نشانه فساد آن نیست
خود اسید لاکتیک باعث کاهش pH ماست و ترشی آن می شود و جلوی رشد میکروب ها در محیط آن را می گیرد. بنابراین ترش شدن ماست نشانه فساد آن نیست. گرچه با توجه به موارد بالا احتمال آلودگی با میکروب های مضر در ماست بسیار کم است ولی همیشه اینگونه نیست و ممکن است هفته ها میکروب های مایکوباکتریوم، بروسلا ملیتنسیس در این محصول باقی بمانند و در صورت عدم رعایت شرایط بهداشتی در تهیه شیر و ماست حاصل از آن، آلودگی به کپک و مخمر و حتی آلودگی به کلیفرم ممکن است در فصل گرما دیده شود.

منابع: تبیان و سیمرغ

مطالب مرتبط