طه پخش > خوردنی و نوشیدنی > فلفل چرا دهان را میسوزاند؟

فلفل چرا دهان را میسوزاند؟

فلفل قرمز

فلفل مولکولی به اسم کاپسایسین (capsicin) دارد که علت تندی آن است. این مولکول به قدری قوی می باشد که اگر یک گرم از آن را در یک ظرف 10 لیتری آب حل کنید باز هم تندی خود را دارد. نکته جالب این جا است که گیرنده آن در سلول های چشایی سطح زبان، با گیرنده حس گرما یکسان هست

بنابراین سلولهای چشایی با گرفتن کاپسایسین، حس داغی را به مغز می فرستند و مغز پیغام خطر آتش گرفتن را به دهان ارسال می کند. برای همین خوردن فلفل احساس سوختگی می دهد ولی اثر یا تاولی از این سوختگی باقی نمی ماند.

جالب تر آن که سلول های حسی تنها در سطح زبان می باشند و در سطح بدن نیز پخش هستند. به همین جهت اگر فلفل را دور دهان یا روی پلک چشم بمالید، باز همین احساس را به شما می دهد.

حتما شما نیز این تجربه را کردید که با خوردن فلفل، دهان و زبانتان بسوزد، اما آیا تا به حال دقت کرده اید که چرا این حس سوزش گرچه کاملا واقعی است، ولی هیچ ردی از سوختگی مانند تاول برجا نمی گذارد؟ و حتی مواقعی خوردن آب هم درمان آن نیست!…

فلفل 25 نوع متعدد دارد که پنج گونه آن مورد استفاده انسان است. این پنج گونه خود به 140 نوع تقسیم می شود و نخستین بار به وسیله هندی ها کشف شد.

امروز فلفل از پرمصرف ترین سبزی های جهان می باشد و به عنوان دارو و چاشنی غذا استفاده می شود. فلفل پس از جعفری غنی ترین منبع ویتامین C می باشد.

دلیل ایجاد سوزش در دهان پس از خوردن فلفل، مولکولی به نام کاپسایسین (capsicin) می باشد. جالب است بدانید این مولکول به قدری قوی است که اگر یک گرم از آن در یک ظرف 10 لیتری آب حل شود باز هم تندی خود را خواهد داشت.

چرا فلفل قرمز دهان را می سوزاند؟

چرا وقتی فلفل می خوریم احساس سوختگی می کنیم؟ قبل از پاسخ دادن به این سوال بهتر است بفهمیم مزه چیست و چگونه عمل می کند!

سطح زبان مملو از پرزهای چشایی می باشد. هر پرز دارای جوانه های زیادی است و هر جوانه ده ها سلول حسی دارد که به مغز فرمان می دهد. این سلول ها روی سطح خود گیرنده هایی دارند که شبیه به قفل است. شکل این قفل ها با هم متفاوت است و هر کدام مسئول پذیرفتن یک نوع مزه است.

بعضی نیز تنها به سردی و گرمی جواب می دهند. زمانی که ما یک نوع غذا یا نوشیدنی مصرف می کنیم، مولکول های غذا وارد قفل مربوط به خود می شود و سلول های حسی، پیام مربوط به آن مزه را به مغز می فرستند.

هر چه تعداد پیام های مخابره شده بیشتر شود، شما آن مزه را بهتر احساس می کنید. همان طور که گفته شد مولکولی به نام کاپسایسین مسبب بروز حس سوزش در فلفل است، اما نکته جالب اینجاست که قفل گیرنده این مولکول در سطح زبان، با قفل گیرنده حس گرما یکسان است

بنابراین سلول های قفل با گرفتن این مولکول، حس داغی را به مغز مخابره خواهند کرد و مغز پیغام “خطر، آتش گرفتن” را به دهان ارسال می کند. اگر دقت کرده باشید وقتی نعناع می خورید یا آدامس نعنایی می جوید حس سرما می کنید. مکانیسم مولکول نعناع هم مانند مولکول فلفل می باشد.

جالب تر آن که سلول های حسی و قفل های آن ها تنها در سطح زبان می باشند و در سطح بدن پخش هستند. به همین علت اگر فلفل را دور دهان یا روی پلک چشم بمالید، نیز همین احساس را ایجاد خواهد کرد، حتی اگر فلفل بسیار قوی باشد می تواند سبب التهاب پوست شود.

اگر بعد از خوردن فلفل احساس سوختگی کردید، به یاد داشته باشید که خوردن آب درمان آن نیست، زیرا این مولکول در آب حل نمی شود؛ اما اگر مقداری شیر، ماست یا روغن بخورید به سرعت حس سوختگی و سوزش از بین می رود.

برگرفته از تبیان
مطالب مرتبط