علل، علایم و انواع گلومرولونفریت چیست؟

گلومرولونفریت انواع مختلفی دارد در این مقاله با علل و روش های پیشگیری آن آشنا خواهید شد اگر گلومرولونفریت به تنهایی پیش بیاید، به آن گلومرولونفریت اولیه اطلاق می شود اما اگر به دنبال بیماریهای دیگری مانند دیابت و لوپوس باشد آن را ثانویه می نامند

گلومرولونفریت ، التهاب مویرگهای کلیه

با علل و روش های پیشگیری از گلومرولونفریت آشنا شوید

علل‌ بیماری گلومرولونفریت (GN)
گلومرولونفریت‌ حاد به‌ دنبال‌ یک‌ عفونت‌ استرپتوککی‌ رخ‌ می‌دهد. شایع‌ترین‌ مکان‌های‌ عفونت‌ عبارتند از گلو و پوست‌. علایم‌ کلیوی‌ معمولاً ۳-۲ هفته‌ بعد از عفونت‌ استرپتوککی‌ رخ‌ می‌دهند.
گلومرولونفریت‌ مزمن‌ نادر است‌ و امکان‌ دارد دلایلی‌ غیر از گلومرولونفریت‌ حاد داشته‌ باشد. سایر علل‌ شناخته‌ شده‌ عبارتند از لوپوس‌، عفونت‌های‌ ویروسی‌، آندوکاردیت‌ باکتریایی‌. گاهی‌ علت‌ آن‌ ناشناخته‌ است‌.

گلومرولونفریت چیست؟
گلومرولونفریت التهاب فیلترهای کوچک (گلومرول‌ها) در ها می‌باشد. گلومرول‌ها مایعات، الکترولیت‌ها و ضایعات اضافه را از جریان خون جدا کرده و آن‌ها را وارد به ادرار می‌کنند. گلومرولونفریت می‌تواند بصورت ناگهانی (حاد) و یا تدریجی (مزمن) ظاهر شود و به خودی خود یا به عنوان بخشی از یک بیماری دیگر مانند لوپوس یا دیابت رخ می‌دهد. التهاب شدید یا طولانی مدت ناشی از گلومرولونفریت می‌تواند به کلیه‌ها آسیب برساند. درمان آن بستگی به نوع گلومرولونفریتی که مبتلا به آن هستید خواهد داشت.

گلومرولونفریت (به انگلیسی: Glomerulonephritis)‏ نوعی بیماری کلیوی معمولا هردو کلیه باهم است که مشخصهٔ آن التهاب گلومرولها، یا رگ‌های خونی کوچک در کلیه‌ها می‌باشد. این حالت ممکن است همراه یا بدون هماچوری (وجود خون در ادرار) و پروتئینوری (وجود پروتئین در ادرار) بوده و یا به عنوان یک سندرم نفروتیک، سندرم نفریتیک، نارسایی حاد یا مزمن کلیوی عارض گردد.

انواع گلومرونفریت

گلومرونفریت حاد
اصطلاحی است که مجموعه‌ای از بیماریها را در بر می‌گیرد که اکثریت آنها ناشی از یک واکنش ایمونولوژیک می‌باشد که به نوبه خود موجب تغییرات تکثیر سلولی و التهابی در ساختمان گلومرول می‌شوند. گلومرونفریت حاد دو نوع است:

نوع اول: گلومرونفریت پس از عفونت: بطور کلاسیک یک عفونت استرپتوکوکی بتاهمولتیک (یک نوع باکتری) در جای دیگر از بدن وجود داشته است. بطور معمول 21 ساعت پس از عفونت تنفسی یا پوستی روی می‌دهد. عمدتا در بچه‌ها است (95 درصد)، در بزرگسالان 30 درصد موارد منجر به نارسایی مزمن کلیه می‌شود.

نوع دوم: گلومرونفریت عفونی: در ارتباط با عفونتهای باکتریال، ویروسی یا انگلی در جای دیگری از بدن است که طی چند روز پس از فرآیند عفونی اولیه ایجاد می‌گردد.

گلومرونفریت مزمن
مجموعه متنوعی از بیماریها با علل گوناگون را در بر می‌گیرد. با نابود شدن گلومرولها و توبولها به واسطه فرآیندهای پاتولوژیک، کلیه‌ها کوچک می‌شوند و به شدت جمع می‌گردند. بافت فیبرواسکار جانشین بافت کلیوی می‌گردد. اسکلروز عروق خونی کلیوی نیز روی می‌دهد. به همین صورت باعث عفونت کلیه می‌شود.

علایم‌ شایع‌ گلومرولونفریت
گلومرلونفریت‌ خفیف‌ هیچ‌ علامتی‌ ایجاد نمی‌کند و تشخیص‌ آن‌ تنها با آزمایش‌ ادرار میسر می‌شود. گلومرولونفریت‌ شدید علایم‌ زیر را ایجاد می‌کند:

-ادرار تیره‌ یا کمی‌ قرمز
-بی‌اشتهایی‌
-احساس‌ کسالت‌
-تهوع‌ یا استفراغ‌
-خواب‌آلودگی‌
-سردرد
-گاهی‌ تب‌
-وجود پروتئین‌ در ادرار
-کاهش‌ ادرار
-تنگی‌ نفس‌
-بالارفتن‌ فشار خون‌
-اختلال‌ بینایی‌ (به‌ علت‌ بالا بودن‌ فشار خون‌)
-جمع‌شدن‌ مایع‌ در بدن‌، خصوصاً پف‌ کردن‌ چشم‌ها و ورم‌ مچ‌ پا

عوارض گلومرولونفریت
عوارض گلومرولونفریت عبارتند از:

نارسایی حاد کلیه: از دست رفتن عملکرد بخش تصفیه‌کننده نفرون می‌تواند موجب تجمع سریع ضایعات شود. در این صورت ممکن است نیاز به دیالیز فوری پیدا کنید (یک روش مصنوعی برای جدا کردن مایعات و ضایعات اضافه از خون) که توسط یک دستگاه کلیه مصنوعی انجام می‌شود.

بیماری مزمن کلیوی: کلیه‌ها به تدریج قابلیت تصفیه کردن را از دست می‌دهند. زمانی که عملکرد کلیه به کمتر از ۱۰ درصد ظرفیت معمولی کاهش پیدا کند، منجر به مرحله نهایی بیماری کلیه می‌شود که در این شرایط بیمار برای زنده ماندن باید دیالیز یا پیوند کلیه انجام دهد.

فشار خون بالا: آسیب به کلیه‌ها و در نتیجه تجمع ضایعات در جریان خون می‌تواند فشار خون را افزایش دهد.

سندرم نفروتیک: در اثر این سندروم، پروتئین به مقدار بسیار زیاد در ادرار وجود دارد که منجر به کم شدن میزان پروتئین در خون می‌گردد. سندرم نفروتیک می‌تواند مرتبط با بالا بودن کلسترول خون و ورم پلک‌ها، پاها و شکم باشد.

ارزیابی و تشخیص بیماری گلومرولونفریت
اقدامات‌ تشخیصی‌ شامل‌ شمارش‌ سلول‌های‌ خون‌، آزمایش‌ ادرار به‌ دفعات‌ برای‌ تعیین‌ وجود پروتئین‌ یا سایر عناصر غیرطبیعی‌ در ادرار، جمع‌آوری ‌ادرار 24 ساعته‌ تا برای‌ آزمایش‌ فرستاده‌ شود، اندازه‌گیری‌ تیتر پادتن‌ ضداسترپتوکک‌، و آزمایشات‌ مربوط‌ به‌ کار کلیه می‌باشند.

علامت اولیه هماچوری میکروسکوپی و هماچوری (وجود خون در ادرار) واضح است.

افزایش کراتینین و اوره سرم
افزایش تیترآنتی استرپتولیزین O
پروتئینوری (وجود پروتئین در ادرار)
آنمی (کم خونی)

درمان گلومرونفریت
1. مکمل‌های‌ آهن‌ و ویتامین‌ در صورت‌ وجود کم‌خونی‌ داده می‌شود.
2. در صورت بالا بودن فشار خون، با محدودیت آب و سدیم، فشار خون پایین آورده می‌شود.
3. در صورت پیدایش ادم شدید، برای راحتی بیشتر و دفع ادرار بهتر ، سر تخت بیمار را بالا ببرید.
4. داروهای‌ ضد فشار خون‌ در صورتی‌ که‌ فشار خون‌ بالا رفته‌ باشد، نیز استفاده می‌شود.
5. در مراحل اولیه دوره بیماری، دیالیز به منظور شرایط مطلوب فیزیکی بیمار، جلوگیری از بهم خوردن تعادل آب و الکترولیت و تقلیل خطر پیدایش عوارض نارسایی کلیه صورت می‌گیرد.
6. عفونت ادراری را سریعا درمان کنید.
7. برای بهبود وضعیت تغذیه‌ای بیمار ، پروتئینهای دارای ارزش بیولوژیک بالا داده شود.
8. به منظور کاهش بار مایعات از دیورتیکها (داروهای‌ ادرارآور) استفاده کنید.
9. بیمار را روزانه توزین کنید.
10. بر اساس توانایی کلیه‌های بیمار در دفع آب و سدیم، میزان سدیم و آب دریافتی بیمار را تنظیم نمائید.
11. داروهای‌ کورتیزونی‌ یا سیتوتوکسیک‌ در صورتی‌ که‌ بیماری‌ شدید باشد.

پیشگیری‌ از گلومرونفریت
- برای‌ درمان‌ آنتی‌بیوتیکی‌ هرگونه‌ عفونت‌ که‌ شاید استرپتوککی‌ باشد به‌ پزشک‌ مراجعه‌ کنید.
- از تماس‌ با بیمارانی‌ که‌ عفونت‌ استرپتوککی‌ دارند، خودداری‌ کنید.

شیوه زندگی و درمان‌های خانگی
چنانچه دچار بیماری‌های کلیوی باشید، پزشک احتمالا توصیه به ایجاد برخی تغییرات در شیوه زندگی کند:

محدود کردن مصرف نمک برای پیشگیری یا به حداقل رساندن احتباس مایعات، تورم و فشار خون بالا.
مصرف پروتئین و پتاسیم کمتر برای کاهش تجمع ضایعات در خون
حفظ وزن سالم
کنترل میزان قند خون در صورت داشتن دیابت
ترک سیگار

منابع: daneshnameh.roshd.ir, beytoote.com

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *