طه پخش > پیشگیری بیماری ها > علل شایع یبوست و درمان آن

علل شایع یبوست و درمان آن

درمان برای یبوست مزمن معمولا با تغییرات سبک زندگی و رژیم غذایی شروع می شود

علل شایع یبوست

علل یبوست و راههای درمان آن

یبوست معمولاً مسئله مهمی نیست، اما برای این که از بسیاری از دردسرهای آن رهایی یابیم، بهتر است به جای خندیدن، درباره آن بیشتر بدانیم. یبوست یک بیماری به شمار نمی آید، بلکه نشانه ی بیماری ها و مشکلات دیگری است. اگر در رژیم غذایی روزانه، فیبرهای غذایی کمی موجود باشد به راحتی دچار یبوست می شویم. افراد مسن تر نسبت به جوانان یبوست را بیشتر تجربه می کنند.

آقای دکتر، لطفاً بفرمایید منظور از یبوست چیست و چه وقت می گوییم کسی مبتلا به یبوست شده است؟
کسی که دفع سخت و طولانی داشته باشد یا احساس دفع ناکافی کند یا کم تر از سه بار در هفته دفع داشته باشد، می گوییم یبوست دارد. به عبارتی برای آن که بگوییم شخصی مبتلا به یبوست شده است، باید 2 یا بیش تر از نشانه های زیر را حداقل به مدت 3 ماه داشته باشد:

رژیم تغذیه ای مناسب برای درمان یبوست
– زور زدن بیش از حد در حین اجابت مزاج
– مدفوع سفت و خشک
– احساس تخلیه ناکامل بعد از اجابت مزاج
– دو بار یا کمتر عمل دفع در هفته

روش درمان یبوست چیست و آیا تمام بیماران نیازمند مصرف دارو هستند؟
روش درمان براساس علت آن تعیین می شود. در ابتدا باید رژیم غذایی این افراد اصلاح شود. در صورتی که جواب مناسب گرفته نشد، از داروها و به ترتیب از داروهای بی ضرر، کم ضرر و داروهای محرک شروع می کنیم تا به نتیجه مطلوب برسیم. البته تمام بیماران نیازمند مصرف دارو نیستند.

تغییر در رژیم غذایی شامل توصیه به مصرف مواد غذایی پر فیبر مانند سبزی جات و افزایش مصرف میوه جات است. افزایش تحرک و فعالیت بیمار نیز توصیه می شود. در صورت امکان قطع داروهایی که منجر به یبوست می شود یا جای گزینی آن ها با داروهایی که سبب یبوست نمی شوند، از راه های درمان است. درمان کم کاری تیروئید و سایر بیماری ها باید انجام شود.

یبوست »یکی از مشکلات شایع است که عوامل مختلفی در ایجاد آن دخالت دارند. مصرف غذاهای حاوی فیبر مثل میوه ها و سبزی ها، نان های سبوس دار، نوشیدن مایعات کافی و اجابت مزاج در زمان مشخص از هر روز به جلوگیری از یبوست کمک می کند.
ورزش و فعالیت بدنی منظم نیز فعالیت روده ها را افزایش میدهد.همواره باید در نظر داشت که مصرف داروهای مسهل نباید اولین اقدام برای درمان یبوست باشد.

«بی اختیاری ادرار» یکی دیگر از مشکلاتی است که در دورهٔ سالمندی شایع است . برای کم کردن این مشکل ضمن رعایت دستوراتی که پزشک توصیه می کند انجام یـــــکسری توصیه ها از جمله تمرین هایی برای تقویت عضلات کف لگن نیز مفید است.

رفع یبوست کودکان و مهمترین دلایل آن
به خاطر داشته باشید که نباید به علت ابتلاء به بی اختیاری ادرار مصرف آب را کم کنید.بزرگی غدهٔ پروستات در مردان سالمند شایع است. اگر با علائم آن آشنا باشید می توانید برای درمان به موقع اقدام نمایید.

یبوست چیست؟
یبوست به صورت اجابت مزاج دشوار ، با دفعات کم و یا اجابت مزاج ناکامل تعریف می شود .بیشتر افراد حداقل سه بار در هفته اجابت مزاج می کنند اما تعداد دفعات اجابت مزاج به تنهایی برای تشخیص یبوست کفایت نمی کند ، چرا که در بسیاری از بیماران مبتلا به یبوست ، تعداد دفعات اجابت مزاج طبیعی است اما اجابت مزاج با زور زدن بیش از حد ، سفت بودن مدفوع و احساس پری در قسمت تحتانی شکم و احساس ناکافی بودن دفع مدفوع همراه است

چه عواملی موجب یبوست می شوند و چه عواملی آن را تشدید می کنند؟
یک سری بیماری ها موجب یبوست می شوند، مانند کم کاری تیروئید و کم کاری سایر هورمون ها، بیماری دیابت ، تومورها و سرطان های روده. عوامل شایعی که یبوست را تشدید می کند عبارتند از: نوع رژیم غذایی، نداشتن رژیم غذایی حاوی سبزی جات و میو ه ها، کم مصرف کردن مایعات و نداشتن فعالیت فیزیکی مناسب.

مصرف برخی از داروها مثل داروهای ضد فشارخون بالا و برخی داروهای پایین آورنده ی چربی خون هم در ایجاد یبوست موثرند.

علت یبوست چیست؟
رژیم غذایی نامناسب و شیوه زندگی غیر فعال شایع ترین علل یبوست هستند.

– غذاهایی که یبوست می آورند
محصولات لبنی، غذاها چرب و شیرین، عدم مصرف مواد غذایی با فیبر بالا مانند میوه ها، سبزیجات و غلات کامل، کمبود آب و مایعات و الکل یا کافئین باعث یبوست می شوند.

– دارو هایی که باعث یبوست می شوند
یبوست عوارض جانبی بسیاری از دارو ها می باشد، داروهای ضد افسردگی، مکمل ها، دارو های ضد انعقاد خون و دارو های درمان فشار خون بالا باعث ایجاد یبوست می شوند.

رابطه یبوست و تغییر اجابت مزاج
– بیماری هایی که باعث یبوست می شوند
یکی از شایع ترین بیماری هایی که باعث یبوست می شود سندرم روده تحریک پذیر ست اما علاوه بر این سکته مغزی، بیماری پارکینسون، آسیب نخاعی، هیپوتیروئیدی، بارداری، دیابت و لوپوس و جراحی هم می توانند باعث یبوست شوند.

– یبوست سالمندی
به دلیل بالا رفتن سن، بیماری ها و کاهش فعالیت روده ها اتفاق می افتد.

– یبوست پس از عمل سزارین و زایمان طبیعی
سطح بالای پروژسترون در دوران بارداری و وزن کودک سیستم گوارش را تضعیف کرده و باعث یبوست می شود
استفاده از دارو های پتیدین یا دیامورفین برای کاهش درد زایمان بر روی روده تاثیر گذاشته و باعث یبوست می شود
آسیب کف لگن هنگام زایمان طبیعی ممکن است خالی کردن روده شما را سخت تر کند
قرص آهن که در دوران بارداری مصرف می کنید هم می تواند باعث یبوست شود

شرایط فیزیولوژیکی مثل حاملگی و افزایش سن، تعدادی از بیماری ها که با کاهش حرکت همراه است مانند قطع نخاعی یا بیماری های عضلانی مثل دیستروفی عضلانی نیز از علل یبوست اند.

برخی بیماری های روده بزرگ که به جهت اختلال در حرکات روده بزرگ می باشد مثل بیماری روده ی تحریک پذیر، بیماری های مرتبط به عضلات کف لگن و بالاخره افسردگی از علل دیگر ایجاد یبوست هستند.

درمان یبوست
درمان برای یبوست مزمن معمولا با تغییرات سبک زندگی و رژیم غذایی شروع می شود،اگر این درمان ها کافی نبود پزشکتان ممکن است برای شما دارو و یا حتی جراحی توصیه نماید.

به چه علت هایی یبوست ایجاد می شود؟
گاهی رژیم های کاهش وزن باعث ابتلاء فرد به یبوست می شود اما به طور کلی علل اصلی آن عبارتند از
بی تحرکی و کاهش فعالیت جسمی ، چاقی ، تنبلی روده ها ، استفاده طولانی مدت از دارو های مسهل و ملین ، مصرف کم میوه و سبزی ، مصرف زیاد حبوبات و غلات بدون سبوس ، استفاده از نان های سفید ، مصرف کم آب ، فشار های روحی و عصبی ، کمبود ویتامین های گروه B ، خودداری از دفع به موقع مدفوع به دلیل تنبلی و بی حوصلگی ، کمبود کلسیم و …
باید توجه کرد که وزن زیاد و شکم بزرگ به دلیل بی تحرکی بدن و فشار چربی های شکم روی روده ها مانع حرکت روده ها شده و یبوست ایجاد می کند .

علل شایع یبوست، علل بوجود آمدن یبوست
یبوست چه عوارضی دارد؟
یبوست به دلیل توقف طولانی مدت مواد زاید و دفعی در روده ی بزرگ موجب بد اخلاقی ، سردرد ، بی حوصلگی ، حالت تهوع و مشکلات گوارشی مانند دل درد ، عفونت روده ها ، همورئید ( بواسیر ) ، شقاق و … می شود.
چند توصیه برای پیشگیری از یبوست
– به طور مرتب و مکرر آب بنوشید و از مصرف چای پررنگ جدا خودداری کنید

یبوست مزمن چیست؟
برای یبوست تعریف دقیقی وجود ندارد. در بیشتر افراد یبوست ممکن است به صورت یک یا چندتا ازعلائم زیر بروز کند:
– اجابت مزاج به میزان کمتر از سه بار در هفته.
– وجود مدفوع سفت و گلوله گلوله.
– مدفوعی که به سختی دفع میشود.
– داشتن اجابت مزاج دردناک.
– احساس عدم تخلیه کامل پس از اجابت مزاج.
– برای این که بدانید چرا یبوست رخ میدهد، ابتدا باید کارکرد طبیعی روده را بشناسید.

علل یبوست مزمن
بیشتر علل یبوست مزمن به شیوه زندگی مربوط میشوند، یه ویژه میزان ناکافی فیبر در غذا و ورزش نکردن.
البته در مواردی یک بیماری زمینهای کارکرد روده را کند میکند. اگر چه یبوست میتواند به دلیل یک بیماری جدی ایجاد شده باشد، اما به خودی خود خطری برای سلامتی به شمار نمی آید.

علل رایج یبوست
یبوست معمولا به علت اختلال در عملکرد روده به وجود می آید و معمولا علت آن مشکلات ساختاری نیست. علل رایج ایجاد یبوست عبارتند از :
مصرف نکردن آب به اندازه ی کافی
نبود فیبر کافی در رژیم غذایی
اختلال در رژیم غذایی و یا تغییر رژیم غذایی به علت مسافرت

فعالیت و ورزش ناکافی و عدم تحرک
خوردن مقادیر زیادی لبنیات
استرس
مقاومت در برابر اجابت مزاج و به تاخیر انداختن آن که معمولا به علت درد ناشی از بیماری بواسیر انجام می شود
کم کاری تیروئید

درمان یبوست با 8 داروی گیاهی
مصرف بیش از حد ملین ها (نرم کننده های مدفوع) که به مرور زمان باعث ضعیف شدن عضلات روده می شوند
شرایط و اختلالات عصبی مانند بیماری پارکینسون و یا بیماری ام اس
دارو های ضد اسید معده ای که حاوی کلسیم و یا آلومینیوم باشند
داروها (علل خصوص داروهای مسکن قوی مانند مواد مخدر، دارو های ضد افسردگی و یا قرص آهن)
افسردگی

اختلالات غذا خوردن
سندرم روده ی تحریک پذیر
بارداری
سرطان روده ی بزرگ

عوارض یبوست مزمن و طولانی چیست؟
یبوست مزمن می تواند باعث ایجاد بواسیر یا هموروئید شود
یبوست طولانی می تواند باعث پاره شدن مقعد شما شود
یبوست مزمن و طولانی ممکن است باعث انباشت مدفوع شود که در روده شما گیر کرده است

پیشگیری از یبوست در اطفال، مردان و زنان باردار
غذاهایی با فیبر بالا مانند سبزیجات، میوه ها و غلات را در رژیم غذایی نوزادان و کودکان و زنان باردار بگنجانید
مقدار زیاد آب و مایعات بنوشید
هر روز ورزش کنید
سعی کنید استرس را مدیریت کنید
هنگامی که احساس دفع دارید سریع به دستشویی بروید

روغن زیتون برای رفع و درمان یبوست
روغن زیتون حاوی چربی های سالم بوده و می تواند یبوست را درمان کند.

– خواص لیموترش تازه برای یبوست
اسید سیتریک موجود در لیموترش تازه به عنوان یک محرک برای سیستم گوارش شما عمل می کند و می تواند باعث درمان یبوست شود.
هر روز صبح ناشتا آب لیموترش تازه را به یک لیوان آب اضافه کنید و بنوشید. درمان یبوست: کشمش

– خواص کشمش برای یبوست
کشمش دارای فیبر و اسید تارتار است که به عنوان یک ملین طبیعی برای درمان یبوست استفاده می شود.

منابع: پزشک آنلاین و تبیان

مطالب مرتبط