دلایل عمده بروز یبوست

رضا صادق زاده

شایع ترین دلیل یبوست، کم خوردن فیبر و مصرف زیاد چربی(مثل: پنیر، تخم مرغ و گوشت) می باشد.

دلایل بروز یبوست
یبوست چیست؟
هنگامی که حرکات روده به درستی انجام نشود و یا تعداد حرکات از حالت طبیعی کمتر شود، یبوست اتفاق می افتد. متوسط زمان هر حرکت روده ای از فردی به فرد دیگر متفاوت است برای همین فردی ممکن است سه بار در روز دفع داشته باشد و شخص دیگری دو بار در هفته دفع کند. به طور کلی اگر فردی در طول مدت 3 روز دفعی نداشته باشد مدت زمان زیادی حساب میشود زیرا پس از این زمان مدفوع سخت شده و دفع آن مشکل میشود.

دلایل عمده ایجاد یبوست

– کافی نبودن فیبر در غذا با بروز یبوست می شود
– افرادی که رژیم غذایی پُرفیبر دارند، کمتر دچار یبوست می گردند. شایع ترین علت یبوست، کم خوردن فیبر و مصرف زیاد چربی(مثل: پنیر، تخم مرغ و گوشت) می باشد.

رژیم تغذیه ای مناسب برای درمان یبوست
– فیبرهای غذایی دو نوع هستند: محلول و غیرمحلول، که جزئی از سبزی ها، میوه ها و دانه ها می باشند که بدن آن ها را نمی تواند هضم کند.
– فیبر محلول به راحتی در آب حل می شود و بافتی نرم و ژل مانند را وارد روده می کند.
– فیبر غیرمحلول، لوله گوارش را طی می کند، بدون این که کوچک ترین تغییری پیدا کند. بافت سنگین و نرم فیبر از سفت و خشک شدن مدفوع جلوگیری می کند.

– فیبر کم در غذا و مصرف غذاهای آماده باعث یبوست می شوند. اکثر افراد مسن غذاهای نرم و کم فیبر را مصرف می کنند و این خود عاملی است برای یبوست.

به طور کلی توصیه شده است که حداقل روزانه 5 واحد میوه و سبزی بخورید.
عارضه ی جانبی رژیم غذایی پرفیبر، افزایش گاز یا نفخ می باشد. در روده بزرگ همه ما، باکتری وجود دارد. این باکتری، به هضم فیبر کمک کرده و آن را به ذرات کوچک تری تقسیم می کند. وقتی فیبر عملیات هضم را انجام می دهد، مقدار گاز درون معده کم می شود.

– هنگامی که مقدار زیادی فیبر مصرف می کنید، توصیه شده است که همراه آن، آب زیادی بخورید.
– تحرک نداشتن(به خصوص در افراد مسن)
یکی از دلایل یبوست، بی تحرکی و ورزش نکردن است. حتما شما دیده اید، کسانی که بیمار می شوند و یا در اثر تصادف نمی توانند تحرک داشته باشند، غالبا دچار یبوست می شوند.

رفع یبوست کودکان و مهمترین دلایل آن
– کمبود نمک در بدن یکی از دلایل یبوست
کمبود نمک در بدن نیز باعث یبوست می شود. مقدار زیادی نمک به وسیله کلیه ها جذب می شود و یا از طریق استفراغ از بدن خارج می گردد. نمک یک ماده ضروری برای جذب بهتر مواد غذایی در روده می باشد و کمبود آن می تواند یبوست را به وجود آورد.

چطور یبوست را تشخیص دهیم؟
اکثر مردم برای تشخیص به آزمایشات خاص و متفرقه احتیاج ندارند، ولی تعداد کمی از بیماران که با مشکلات جدی مواجه شده اند به آزمایشات تکمیلی احتیاج دارند. اگر یبوست شما برای بیش از دو هفته طول کشیده است لازم است به پزشک مراجعه کنید تا منبع اصلی ایجاد بیماری شناسایی و برطرف شود. اگر یبوست به دلیل سرطان کولون باشد، تشخیص زود هنگام و درمان بسیار حائز اهمیت می باشد.

– مصرف بعضی داروها
– مصرف لبنیات پرچرب
– مبتلا شدن به سندرم روده تحریک پذیر*( IBS)
– تغییر در زندگی، مانند: باردار شدن، پیر شدن و رفتن به مسافرت

استفاده بیش از حد از داروهای ضد یبوست
مصرف زیاد داروهای Laxatives (ملین یا ضد یبوست)، اعصاب و عضلات روده بزرگ را از کار می اندازد.
– بیماریی به نام دیسشزیا( dyschezia) :هماهنگی کم بین عضلات لگن و مقعد باعث بیماری ای به نام دیسشزیا می گردد. این بیماری یکی از دلایل یبوست می باشد.

رابطه یبوست و تغییر اجابت مزاج
نوشیدنی های کافئین دار مثل قهوه و نوشابه های سیاه خاصیت مدر(ادرار آور) دارند و باعث افزایش دفع آب از بدن می شوند، لذا یبوست را بدتر می کنند. پس بهتر است، اگر نوشیدنی های کافئین دار مصرف می کنید، بعد از آن به مقدار کافی آب بنوشید تا کمبود آب را جبران کنید.

علائم بروز یبوست چیست؟
بطور کلی علامت های ایجاد یبوست شامل موارد زیر هستند:

دفع کمتر از دوبار در هفته و یا سختی در مدفوع کردن
ورم کردن ناحیه شکم و روده ها و دردناک بودن ناحیه
درد
استفراغ

– مبتلا شدن به امراض خاص
بیماری های عصبی مانند بیماری ام.اس( MS)، پارکینسون، رعشه و آسیب نخاعی.
اختلال در سوخت و ساز غدد نیز ممکن است باعث یبوست شود.
همچنین ابتلا به بیماری هایی نظیر: دیابت، اورمی، زیادی کلسیم در بدن، کمبود قند خون، کم کاری غده تیروئید ، سل و بیماری پوستی.

– مشکلات روده بزرگ و مقعد
– سرطان مقعد و روده بزرگ
– مشکلاتی در عملکرد روده ای نظیر: یبوست مزمن بدون علت

چگونه از بروز یبوست جلوگیری کنم؟
برای پیشگیری از ابتلا به این حالت، کارهای مختلفی میتوانید انجام دهید که برخی از آنها شامل موارد زیر است:
رژیم غذایی مناسب با مقدار فیبر بالا انتخاب کنید. میوه ها، سبزیجات و بقولات، نان گندم و سریالها (مثل برشتوک) مواد غنی از فیبر هستند. فیبر و آب به کولون کمک میکنند تا مدفوع را به جلو پیش برد.

درمان یبوست با 8 داروی گیاهی
روزانه در حدود یک و نیم تا دو لیتر آب و یا سایر نوشیدنیها را مصرف کنید (مگر در شرایطی که توسط پزشک از اینکار منع شده باشید). مایعات حاوی کافئین مثل قهوه و نوشابه ها اثرات آبزدایی و دهیدراته کردن دارند، پس تا زمان بازگشت عملکرد روده به حالت طبیعی از مصرف این مایعات خودداری کنید. همچنین بعضی افراد باید از مصرف شیر و محصولات لبنی نیز خودداری کنند. به طور مرتب ورزش کنید. هنگام احساس نیاز به تخلیه، خودداری نکنید، سریع به دستشویی رفته و دفع کنید.

برگرفته از تبیان

مطالب مرتبط