خواص دارویی دانه گشنیز در طب سنتی

خواص دارویی و مضرات گشنیز در طب سنتی
برای نرم کردن سینه از جوشانده تخم گشنیز استفاده می کنند
تخم گشنیز ظاهری تخم مرغی دارد و رنگ آن سبز مایل به زرد است که در اثر خشک شدن به رنگ زرد مایل به قهوه ای در می آید. از برگ و تخم گشنیز علاوه بر مصرف دارویی، به عنوان ادویه و چاشنی نیز در پخت غذاها استفاده میشود. سبزی گشنیز نیز گیاهی است یکساله به ارتفاع 15 تا 50 سانتیمتر و بدون کرک که به هنگام تازه بودن بسیار معطر است. برگهای گیاه به رنگ سبز روشن و درخشان با بافتی نازک و ظریف بوده، پهنگ برگها دارای بریدگی است که در برگهای پایینی به صورت لب دار در می آید.

بقراط این گیاه را می شناخته و برای درمان بیماری های مختلف از آن استفاده می کرده است. در قرون وسطی ضعف جنسی را با گشنیز درمان می کردند. پزشکان قدیم عقیده داشتند گشنیز از سرایت امراض جلوگیری می کند، از این رو به افراد مبتلا به آبله دستور می دادند که آب گشنیز را به دور چشمهایشان بمالند تا میکروب آبله به چشم ها سرایت نکند.
گشنیز گیاهی است علفی و یک ساله، به رنگ سبز که ارتفاع آن تا 80 سانتی متر نیز می رسد. برگ های آن به دو شکل ظاهر می شوند. آنهایی که در قاعده ساقه وجود دارند به شکل دندانه دار و دیگری در طول ساقه که باریک و نخی می شود. قسمت مورد استفاده گیاه، ساقه، برگ و میوه آن است. میوه گشنیز گرد و به رنگ زرد است. بوی تازه آن مطبوع نبوده و تقریباً بد بو است ، ولی بر اثر خشک شدن این بو از بین رفته و خوشبو می شود.

خواص دارویی گشنیز
گشنیز و تخم گشنیز از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است.

خواص تخم گشنیز

- تخم گشنیز را پودر کرده و به نسبت مساوی با شکر یا عسل مخلوط کنید که برای تقویت بدن بسیار مفید است.

- خوردن تخم گشنیز معده را تقویت می کند و به همراه غذا به هضم آن کمک می کند. معده و روده را ضد عفونی می کند و کرم کش است. برای این منظور 2 تا 5 گرم تخم بو داده آن مصرف شود.

- تخم گشنیز ادرار آور است.
- برای نرم کردن سینه از جوشانده تخم گشنیز استفاده می کنند ، بدین صورت که 10 تا 30 گرم از آن را در یک لیتر آب دم کرده و مانند چای با شکر بنوشید.

- برای بر طرف کرن تب و سرماخوردگی مفید است. برای این منظور یک سوپ رقیق از آب مرغ و گشنیز تازه تهیه کنید و پس از چند مرتبه مصرف ، اثر معجزه آسای آن را ببینید.

- تخم گشنیز شیر مادران شیرده را زیاد می کند ، برای این منظور باید 2 تا 5 گرم از آن را با کمی عسل تناول کنند.
- تخم گشنیز نیرو دهنده قلب و نشاط آور است.
- تخم گشنیز قاعده آور است.
- طبع گشنیز سرد و خشک است.
- آب گشنیز خواب‎آور است.
- جویدن گشنیز باعث درمان جوش‎های دهان و تسکین درد آن می‎گردد و لثه را تقویت می‎کند.

- خوردن گشنیز مانع ترش شدن غذا در معده می‎شود.
- تخم گشنیز قاعده‎آور است به صورت دم کرده میل شود.
- گشنیز مقوی مغز است.
- سعی کنید شب‎ها زیاد گشنیز نخورید چون باعث می‎شود خواب‎های پریشان ببینید.

-برای دیفتری آب گشنیز + آبغوره مخلوط کرده غرغره کنید بهتر است بیمار حتماً نزد پزشک برود.
- برای برفک دهان آب گشنیز را مزمزه کنید.
- برای مخملک آب گشنیز + آب هندوانه + شیرخشت مخلوط کرده سه روز اول روزی 3 قاشق بخورند.

- برای تورم زبان گشنیز را بجوید.
- برای درمان خارش بدن، مقعد و رحم، آب گشنیز را با آرد به صورت ضماد بگذارید.
- برای درمان ضربان چشم و پرش پلک گشنیز را با شیر دختر مخلوط کرده به صورت ضماد بگذارید.

- برای درمان چین و چروک صورت 10 گرم تخم گشنیز + 10 گرم اسطوخودوس + 150 سی‎سی آب را 15 دقیقه دم کرده سپس صاف نموده وقتی سرد شد با چهار قاشق عسل مخلوط کرده و یک قاشق روغن زیتون به آن اضافه کرده به صورت ماسک بمالید.

خواص تخم گشنیز، فواید دانه گشنیز
برای درمان غلظت خون از جوشانده دانه گشنیز استفاده شود.
- برای درمان برص از آش گشنیز با آبغوره استفاده شود.
- آش گشنیز برای کهیر مناسب است.
- خوردن زیاد گشنیز باعث لکنت زبان می‎شود.

- دانه گشنیز محرک اشتها و محلل غذا است به صورت دم کرده میل شود.
- دانه گشنیز ضدکرم و از رشد آن در معده جلوگیری می‎کند.
- برای شب کوری آب گشنیز را با گلاب مخلوط کرده به چشم بمالید.
- برای خارش پوست آب گشنیز را با عرق کاسنی مخلوط کرده به پوست بمالید.
- برای سوزش و سختی ادرار آب گشنیز 4 قاشق همراه یک لیوان عرق خارخاسک یا خارشتری استفاده شود.
- ضماد آن برای ورم‎های گرم و بادسرخ مفید است.
- ضماد آن با آرد جو برای بیماری خنازیر مفید است.
- خوردن گشنیز صفرا را تسکین می‎دهد.

- دم کرده تخم گشنیز ضدزکام است.
- دم کرده تخم گشنیز مفرح و مقوی دماغ و قلب است.
- برای تسکین درد دندان تخم گشنیز بجوید.

- جوشانده تخم گشنیز یا خوردن تخم گشنیز بو داده ، اسهال خونی و بیماری های عفونی روده مثل تب تیفوئید را بهبود می بخشد، چون شدیداً میکروب کش است.

خواص و مضرات تخم گشنیز
میوه گشنیز یکی از مهمترین منابع اسانس در صنایع دارو سازی و آرایشی و بهداشتی است، تخم گشنیز دارای اثر ضد میکروب و درد و نفخ، ضد اسپاسم، مقوی معده، محلل غذا، اشتها آور، ضد درد سینوزیت و گوش و چشم و دندان است. در مواردی که مسمومیت بر اثر پیدایش تخمیرهای عفونی در روده پیش می آید، با خاصیت ضد باکتری که دارد، اثر مفید ظاهر می گردد. در طب قدیم برای و سینه درد و سرفه و آسم، اغلب آن را در چپق می ریختند و می کشیدند.

نظریه بزرگان در مورد گشنیز
زکریای رازی پزشک و دانشمند مسلمان ، گشنیز را برای آرام کردن سردرد و رفع سستی تجویز می کرد. البته در حدیثی آمده است که امام موسی کاظم ( ع ) فرمودند: خوردن سیب ترش و گشنیز موجب حالت نسیان و فراموشی می شود.

درمان با گشنیز
درمان درد گوش: یک قاشق غذاخوری پودر تخم گشنیز را در یک لیوان آب بجوشانید و گوش را بخور دهید و این فرآورده را صبح، ظهر، شب تا بهبودی کامل تکرار کنید.

درمان پوستی: جهت رفع خارش و آلرژی و رفع کهیر و اگزما مقداری گشنیز تازه را پس از شستن، نرم کوبیده و با مقداری پودر نان خشک مخلوط کرده بر پوست بمالید.

دستگاه ادراری: یک قاشق پودر تخم گشنیز را تناول کرده یا در یک استکان آبجوش دم کرده و میل کنید، این دارو اثر آنتی بیوتیک دارد، بنابراین تمام ناراحتی های دستگاه ادراری را که منشا میکروبی دارد درمان می کند.

گریپ و گلو درد: تخم گشنیز نرم کوبیده را هر وعده چهار قاشق خوری در یک لیوان آب جوش دم کنید، ابتدا بخور داده، سپس یک یا دو استکان از آن را میل کنید، بهبود می یابید.

مضرات تخم گشنیز (موارد احتیاطی و منع مصرف)
لازم به ذکراست، به دلیل داشتن خواص مخدر در تخم گشنیز، بایستی از زیاده روی در مصرف آن اجتناب شود. تخم گشنیز اگر به اندازه بکار رود هیج گونه ضرری ندارد ولی مصرف زیاد از حد آن تولید مستی توام با خستگی شدید می کند و گاهی به خوابی عمیق و گنگی و بی حسی منجر می شود .

منابع: عطارک -> attarak.com و تبیان و jadidtarin.com و گروه سلامت ستاره

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *