توصیه های غذایی برای درمان یبوست

رضا صادق زاده

مهم ترین توصیه غذایی برای افراد مبتلا به یبوست اینست که مواد غذایی سرشار از فیبر را به تدریج وارد برنامه ی غذایی خود نمایند

توصیه هایی برای درمان یبوست
از بین غذاهای پرمصرف کدام یک ملین و کدام یبوست زا هستند؟ مراعات چه مواردی در بهبود بیماران مبتلا به یبوست موثر است؟
به طور کلی از غذاهایی که حاوی فیبر می باشند مثل اکثر میوه ها، تمام سبزی جات و از نان ها، نان سنگک (به علت داشتن سبوس) به عنوان ملین می توانیم استفاده کنیم و در عین حال نمی توانیم بگوییم مواد غذایی که کم تر فیبر دارند یبوست زا هستند. ولیکن کم تر خاصیت ملین دارند مثل گوشت چربی و … . بیمارانی که مبتلا به یبوست هستند، باید رژیم غذایی مناسبی داشته باشند، مایعات زیادی مصرف کنند، از سبزی و میوه به مقدار زیاد استفاده کنند، فعالیت فیزیکی داشته باشند و در مراحل جدی تر از نظر بیماری حتماً به توصیه های پزشک عمل کنند.

علل ایجاد یبوست و درمان آن
بنابراین هنگامی که به طور منظم غلات کامل، مغزها و تخمه ها و سبزیجات و میوه های سرشار از فیبر مصرف نمیکنید، طبیعی است که دچار یبوست میشوید.

یکی دیگر از عوامل یبوست می تواند بی آبی بدن باشد. اگر آب و مایعات کافی نمی نوشید، در بدنتان مایعات کافی برای عبور از دستگاه گوارش و نرم کردن مدفوع و سپس خروج آن وجود ندارد. تجویز هشت لیوان آب در روز به تنهایی به درد نمی خورد، چرا که اگر پرواز طولانی و زیاد دارید و یا مشغله کاری تان زیاد است ممکن است به راحتی بدنتان چند ساعت بدون آب بماند.(خوردن آب به تنهایی کافی نیست) اما حتی اگر آب زیادی در روز بنوشید ولی رژیم غذایی تان حاوی فیبر نباشد، آب نمیتواند از یبوست پیشگیری کند.

علل مهم یبوست در ایران چیست و برای درمان آن با چه مشکلاتی مواجه هستیم؟
علل یبوست در ایران بیش تر تغذیه غلط و نامناسب می باشد و در بعضی موارد به علت داشتن زندگی ماشینی و عدم تحرک کافی است. البته در درمان این بیماران مشکل خاصی وجود ندارد و اگر به موقع به پزشک مراجعه نمایند، درمان به راحتی انجام می گیرد.

برای درمان یبوست استفاده از رژیم های غذایی حاوی فیبر مانند سبزی جات؛ میوه ها و خوردن مایعات به خصوص آب به مقدار کافی و داشتن فعالیت فیزیکی بسیار مهم است.

تمامی داروها می توانند باعث یبوست در افراد شوند، گفت: داروهای اعصاب، ضد افسردگی، ضد پارکینسون و داروهای قلبی از جمله داروهایی هستند که می توانند باعث یبوست شوند.

توصیه ی کلی شما برای بیماران مبتلا به یبوست چیست؟
اولاً باید با مراجعه به پزشک علل ثانوی یبوست در ایشان برطرف شود و نوع یبوست مشخص شود. هم چنین رژیم غذایی و فعالیت فیزیکی کنترل شود و در نهایت کم ترین و بی ضرر ترین داروها برای ایشان استفاده شود. پس از مدت کوتاهی که دارو مصرف کردند و توصیه های پزشک را مدنظر قرار دادند، به احتمال قوی نیازی به مصرف دارو نخواهند داشت و قطعاً مشکل ایشان حل خواهد شد.

دلایل عمده بروز یبوست
بنابراین در مواجه با بیماران مبتلا به یبوست، بایستی با هر بیمار به صورت اختصاصی برخورد شود و با شرح حال، معاینه فیزیکی، بررسی های آزمایشگاهی، مطالعات رادیوگرافیک و آندوسکوپی به تشخیص علت یبوست رسید.

وجود دو مورد از علائم یبوست در فرد، می تواند نشان دهنده یبوست باشد، در پایان خاطر نشان کرد: بهترین کار برای رفع یبوست نوشیدن آب بیشتر، مصرف میوه ها، سبزیجات و موادغذایی سرشار از فیبر است.

در مواردی که اختلال اولیه در حرکات روده ی بزرگ یا اختلال در عضلات لگن و اسفنکترهای مقعدی وجود داشته باشد، مطالعات تشخیصی خاص مثل مطالعه حرکات روده بزرگ، مانومتری و… را می طلبد.

مصرف غذاهای حاوی فیبر مثل میوه ها و سبزی ها، نان های سبوس دار، نوشیدن مایعات کافی و اجابت مزاج در زمان مشخص از هر روز به جلوگیری از یبوست کمک می کند. ورزش و فعالیت بدنی منظم نیز فعالیت روده ها را افزایش میدهد.همواره باید در نظر داشت که مصرف داروهای مسهل نباید اولین اقدام برای درمان یبوست باشد.

درمان دارویی نیز ابتدا از داروهای کم ضرر و بی ضرر مانند فیبرهای مکمل غذایی (مانند پودر پسیلیوم) شروع شود و در مرحله ی بعدی از داروهای ملین و کم ضرر استفاده می شود (مانند شربت منیزیم و لا کتولوز).

چه توصیه ای برای این بیمار دارید؟
این خانم لازم است به نکات زیر در مورد یبوست، علل و عوارض نحوه درمان آن توجه کند؛
همان طور که گفته شد از جنبه پزشکی کسی که یکی از حالت های زیر را داشته باشد دچار یبوست شده:

درمان سنتی یبوست با آلو
افرادی که در هفته فقط سه نوبت یا کمتر دفع دارند، در هنگام و پایان دفع احساس فشار زیادی می کنند که از نفخ، باد شکم و درد رود ه ها رنج می برند، مدفوع آنها خشک و سفت است، احساس عدم دفع کامل یا احساس گیر کردن مدفوع دارند، مشکوک به یبوست هستند.

– در دفع مدفوع دچار سختی و مشکل باشد.
– احساس دفع ناکافی داشته باشد و فرد احساس کند که مدفوع به طور کامل دفع نشده.

– از نظر تعداد دفعات مدفوع نباید کم تر از سه بار در هفته باشد. از طرفی بیماری هایی هستند که ایجاد یبوست می کنند مانند کم کاری تیروئید؛ بیماری دیابت و هم چنین اختلالات درونی بدن مثل اختلال در هورمون ها، نمک ها و املاح در سنین بالا. سرطان روده هم می تواند ایجاد یبوست کند.

چند توصیه برای پیشگیری از یبوست

– به طور مرتب و مکرر آب بنوشید و از مصرف چای پررنگ جدا خودداری کنید .

– هر روز از میوه ها و سبزی ها استفاده کنید .
– تا حد امکان میوه ها را با پوست میل کنید .
– مصرف مرتب میوه ها و سبزی ها به دلیل تامین الیاف گیاهی ، موجب حالت سیری و افزایش حرکات سیستم گوارشی می شود .درضمن مصرف میوه باعث باعث جلوگیری از سرطان روده می شود و به دلیل داشتن ویتامین ها و مواد معدنی فراوان به سلامت روحی و جسمی شما کمک می نماید .
– از میوه های ملین مثل انجیر و آلو بیشتر استفاده کنید .

– حبوبات و غلات را با پوست مصرف کنید .
– بهتر است به جای نان های سفید از نان های سبوس دار مانند سنگک ، بربری و جو استفاده کنید .
ـ در اجابت مزاج اهمال و تنبلی نکنید .
– به صورت دائم و سرخود از قرص های ملین و مسهل استفاده نکنید ، زیرا این کار موجب تنبلی روده ها می شود .

درمان گیاهی یبوست با برگ سنا
– سعی کنید کمتر در معرض فشارهای روحی بوده و بی دلیل عصبانی نشوید .
– وزن اضافی را حتما کاهش دهید .
– ورزش های مربوط به شکم را به طور مرتب انجام دهید تا علاوه بر کوچک شدن شکم به حرکات روده ها نیز کمک کند .
– هر روز ورزش و پیاده روی کنید تا علاوه برکاهش وزن از نظر روحی نیز حالت بهتری داشته باشید .

– تمرین ورزشی که در زیر خواهید خواند را هر روز به طور مرتب انجام دهید .

یبوست مزمن چیست؟
برای یبوست تعریف دقیقی وجود ندارد. در بیشتر افراد یبوست ممکن است به صورت یک یا چندتا ازعلائم زیر بروز کند:
اجابت مزاج به میزان کمتر از سه بار در هفته.
وجود مدفوع سفت و گلوله گلوله.
مدفوعی که به سختی دفع می شود.
داشتن اجابت مزاج دردناک.
احساس عدم تخلیه کامل پس از اجابت مزاج.
برای این که بدانید چرا یبوست رخ می دهد، ابتدا باید کارکرد طبیعی روده را بشناسید.

متخصصان همیشه توصیه می کنند که بادام بخورید چون سرشار از چربی های مفید برای قلب، پروتئین و فیبر است. اما بادام مزیت مهم دیگری هم دارد: منیزیم زیادی که به عملکرد مناسب روده ها کمک می کند. سبزیجات برگ سبز تیره مثل اسفناج، برگ چغندر و کلم پیچ حاوی مواد مغذی خاصی هستند که وضعیت دفع را خیلی بهتر می کنند. در واقع، فیبر و منیزیم این سبزیجات به عملکرد روده بزرگ کمک زیادی می کند، در حالی که پتاسیم این سبزیجات نقش مهمی در حفظ تعادل آب بدن دارد.

منابع: سلامت نیوز، تبیان، persianv و hidoctor.ir

مطالب مرتبط