انواع چربی های موجود در مواد غذایی

رضا صادق زاده

نقش چربی در مواد غذایی
از مواد غذایی حاوی چربی های مضر کمتر استفاده کنید
چربی های غذا معمولاً از یک مولکول گلیسرول و اسیدهای چرب متصل به آن تشکیل می شوند. اسیدهای چرب متصل به گلیسرول از نظر تعداد و نوع متفاوتند. بیشتر چربی های موجود در مواد غذایی و ذخیره بدن به شکل تری گلیسیرید هستند (سه اسید چرب متصل به یک مولکول گلیسرول).

در حدود 20 اسید چرب در و در بدن وجود دارد. اسیدهای چرب از نظر نوع پیوند کربن به کربن با یکدیگر متفاوتند و اشباع شده یا غیر اشباع هستند. اگر بین کربن های اسید یک پیوند وجود داشته باشد به آن اسید چرب اشباع شده گویند. اگر بین دو کربن دو پیوند موجود باشد، به آن اسید چرب غیر اشباع گفته می شود. چنین اسید چربی می تواند ئیدروژن بیشتری بگیرد.

لیپیدها به عنوان ماده مغذی زیاد مقدار، برحسب گرم اندازه گیری می شوند. هر گرم لیپید نه کیلوکالری انرژی تولید می کند. بنابراین لیپیدها برحسب واحد وزن، بیش از دو برابر کربوهیدرات ها و پروتئین ها کالری می دهند.

عناصر تشکیل دهنده چربی ها
چربی مانند کربوهیدرات از سه عنصر کربن، هیدروژن و اکسیژن تشکیل شده است. با این اختلاف که نسبت اکسیژن به هیدروژن در چربی کمتر از کربوهیدرات است. بعضی از لیپیدها حاوی فسفر، ازت، کربوهیدرات و پروتئین نیز هستند.
اگر کودک شما فعالیت زیادی دارد به طوری که شما را عاصی کرده است ، هیچ نگران نباشید و به او یکی از منابع چربی غیر اشباع را بدهید. اگر این چربی را به زنانی که زودتر از موقع می کنند بدهیم، از کمبود وزن بچه جلوگیری کرده و همین طور موجب افزایش رشد مغز بچه می شود.

چربی اشباع و غیر اشباع چیست؟
چربی ها دو نوع هستند: اشباع و غیر اشباع. هر دوی این چربی ها به ازای هر یک گرم، 9 کالری انرژی تولید می کنند. ولی اثرات این دو بر روی کلسترول خون متفاوت می باشد.

اعمال چربی ها
درمورد لیپیدها نظرات منفی وجود دارد. اما چربی «بد» نیست. لیپیدها در مواد غذایی و در بدن اعمال زیادی دارند.

چربی اشباع که جامد است، در غذاهای حیوانی و غذاهای فن آوری شده و بعضی از مواد گیاهی از قبیل: روغن خرما، روغن نارگیل و کره کاکائو یافت می شود. این چربی باعث افزایش کلسترول بد می شود و کلسترول وارد خون می گردد.

چربی غیر اشباع در روغن زیتون، گردو، آجیل، غذاهای دریایی و تخم مرغ یافت می شود. این چربی برعکس چربی اشباع، باعث کاهش تری گلیسیرید ها (اسیدهای چرب) و افزایش کلسترول خوب و کاهش کلسترول بد می گردد و به این طریق کلسترول وارد کبد می شود.

انواع چربی های مواد غذایی
در حدود 20 اسید چرب در مواد غذایی و در بدن وجود دارد
برای گیاه خواران و جوانان و ورزشکاران، مصرف چربی های غیر اشباع ضروری است.
گیاهخواران برای تأمین ویتامین های مورد نیازشان و ورزشکاران برای افزایش عضلات و جوانان برای رشد، به تخم مرغ نیاز دارند.

چربی های اشباع در دمای معمولی جامد، ولی چربی های غیر اشباع در دمای معمولی مایع هستند.
چربی غیر اشباع برای ساخت سلول های مغز، سلامت قلب و نیز برای اعصاب چشم خوب می باشد.
در حدود 20 سال پیش، محققان یکی از انواع چربی های غیر اشباع را یافتند و آن را ” امگا 3 ” نامیدند و چون این چربی در بدن ساخته نمی شود، به همین خاطر یکی از چربی های ضروری برای بدن است.

منابع غذایی
بعضی از چربی ها به صورت کره، مارگارین، روغن نباتی جامد، روغن ها، چربی اطراف گوشت زیر پوست مرغ قابل مشاهده اند. چربی های دیگر مانند شیر کامل، پنیر، زرده تخم مرغ، شیرینی، کلوچه و کیک قابل مشاهده نیستند.

امگا 3 موجب کاهش چربی و فشار خون می شود و جلوی ضربان نامنظم قلب را می گیرد.
امگا 3 در تن ماهی، ماهی ساردین ، ماهی سالمون و تخم مرغ و…. می باشد.

چربی غیر اشباع در چه غذاهایی یافت می شود؟
این نوع چربی در دانه سویا، گردو، ماهی، تخم مرغ، بادام زمینی، گندم، روغن زیتون و گوجه فرنگی می باشد. متخصصان تغذیه می گویند که اگر می خواهید سالم و همیشه با وزن ایده ال باشید، یکی از انواع چربی های غیر اشباع را مصرف کنید.

توصیه می شود که کل چربی های دریافتی از 30 درصد کالری روزانه تجاوز نکند. از این مقدار 10 تا 15 درصد را اسیدهای چرب تک غیراشباع، حدود هفت تا هشت درصد اسیدهای چرب غیر اشباع و کمتر از ده درصد را اسیدهای چرب اشباع تشکیل دهند.

می دانید که چرا چربی غیر اشباع مفید برای سلامت است؟
این نوع چربی افسردگی و آلزایمر و سرطان سینه را دور می کند، جلوی تنگی تنفس را می گیرد، عوارض خونی در دیابتی ها را کم کرده، باعث تقویت سیستم ایمنی می شود و با بیماری ها می جنگد.

منابع: 020.ir و تبیان

مطالب مرتبط